Jak wygląda podział węglowodanów?

Jak wygląda podział węglowodanów?

Wiele osób zapytanych o to, w jaki sposób dzieli się węglowodany, ma zakodowane rozróżnienie na cukry proste oraz złożone, czyli tak zwane złe i dobre. Idąc tym tokiem myślenia, można uznać, że cukrów prostych należy unikać, te złożone zaś – przyjmować. Należy jednak uświadomić sobie, że ten związek organiczny ma nieco bardziej zaawansowany i zróżnicowany podział, w którym nie wszystko jest tak oczywiste, jak to się może pozornie wydawać.

Podział cukrów na proste i złożone to dopiero początek. Ogólnie można powiedzieć, że te pierwsze podlegają natychmiastowego metabolizmowi i to właśnie one przede wszystkim wiążą się z ryzykiem odkładania w postaci tkanki tłuszczowej. Z kolei węglowodany złożone składają się z kilku cząsteczek prostych, przez co czas ich trawienia ulega wydłużeniu, a tym samym rola tego składniku odżywczego może zostać spełniana przez dłuższy czas. Biorąc te założenia pod uwagę, trudno dziwić się powszechnej akceptacji cukrów złożonych przy jednoczesnej krytyce prostych. Warto jednak nieco bardziej zgłębić zagadnienie podziału cukrów.

Cukry proste

Węglowodany proste dzieli się ogólnie na pentozy oraz heksozy. Pentozy to najczęściej cząsteczki, które można spotkać w cukrach złożonych (np. ryboza i arabinoza). Z kolei heksozy to te najbardziej znane, ale zarazem i jedne z bardziej pożądanych, cukrów, których nie powinno zabraknąć w diecie żadnego człowieka, zwłaszcza sportowca. Przy tym warto mieć na uwadze, że te cukry jako rozpuszczalnika potrzebują wody. Wśród najważniejszych cukrów prostych, które tworzą heksozy, wymienić należy:

  • glukozę – znajduje się ona w niektórych płynach ustrojowych oraz w wielu naturalnych produktach odżywczych, zwłaszcza owocach i innych roślinach,
  • fruktozę – ten rodzaj cukru znajduje się w owocach, miodzie, a także w sokach owocowych,
  • mannozę – jest trudny do strawienia, a jednocześnie nie przynosi korzyści człowiekowi, znajduje się m.in. w fasoli,
  • galaktozę – zwykle jest elementem bardziej złożonych cukrów.

Cukry złożone

Mówiąc o podziale cukrów złożonych, należy wymienić węglowodany małocząsteczkowe, czyli dwucukrowce, trójcukrowce i czterocukrowce, oraz węglowodany wielocząsteczkowe.

Wśród małocząsteczkowych największe znaczenie mają dwucukrowce, czyli sacharoza (glukoza+fruktoza), laktoza (glukoza+galaktoza) i maltoza (2xglukoza). Z kolei wśród węglowodanów złożonych wielocząsteczkowych koniecznie wspomnieć warto o skrobi – jest to bowiem jeden z najbardziej energodajnych cukrów. To z niej pochodzi aż 25% energii, a produkty zawierające dużą jej ilość są dobrze sycące i szybko hamują apetyt.

Złe i dobre cukry

Podział na dobre i złe cukry jest tak naprawdę podziałem sztucznym. To nie prawda, że proste cukry prowadzą do szybkiego gromadzenia się tkanki tłuszczowej i należy maksymalnie je niwelować, z kolei cukry złożone są tymi pożytecznymi, których nie trzeba liczyć w codziennym życiu. Prawda jest jednak taka, że wszystkie cukry należy przyjmować z odpowiednim umiarem, z kolei wśród prostych znajdują się takie, których celem jest coś więcej niż budowa niechcianej tkanki tłuszczowej. Ważne, by były to węglowodany naturalne, czyli takie, które znaleźć można np. w owocach.

Nie da się całkowicie wyeliminować cukrów z codziennej diety. Jest to wręcz niewskazane, żeby nie powiedzieć zabronione. Jedynie te, które wchodzą w skład ciastek, napojów gazowanych itp. warto ograniczać do minimum. Dobrze jest też sięgać zarówno po cukry proste jak i złożone ze względu na długość ich metabolizmu (a więc uwalniania energii). Jest to ważne zwłaszcza u osób ćwiczących. Dzięki temu człowiek dysponuje odpowiednimi rezerwami energii w każdym momencie – tuż po zażyciu węglowodanów, dzięki cukrom prostym, oraz długi czas po tym, dzięki cukrom złożonym o zróżnicowanych indeksach glikemicznych. Jeśli nie wiesz, w jaki sposób komponować codzienne menu, by posiłki faktycznie były w stanie dostarczyć odpowiednie proporcje poszczególnych cukrów, warto sięgnąć po specjalne suplementy diety węglowodanowe, których wiele można znaleźć na rynku. Jest to ważne zwłaszcza dla osób aktywnych fizycznie, w tym dla kulturystów.

Jak wygląda podział węglowodanów? 4.97/5 (99.32%) 59 głos[ów]

Udostępnij